مصاحبة بابك اميرخسروى با راديوى صداى آلما ن


آرايش نيروهاى سياسى ايران
و نقش جمهوريخواهان آزاديخواه



مصاحبه كننده: داود خدابخش


با توجه ناتوانايى اصلاح طلبان در برآوردن خواست مردم و گسترش دمكراسى در ايران و حضور بلامنازع آمريكا در منطقه، چنين به نظر مى آيد كه آرايش نيروها در صحنه سياسى ايران، چه در داخل و چه خارج از كشور، شكل واضح ترى به خود مى گيرد و در كنار نيروهاى سلطنت خواه و محافظه كاران اسلامى و اصلاح طلبان حكومتى نوعى اتحاد نيروهاى جمهوريخواه در حال نضج و شكل گيرى است۰ در اين زمينه مصاحبه اى داريم با بابك اميرخسروى، كه از فعالان پرسابقه سياسى و يكى از بانيان «بيانيه براى اتحاد جمهوريخواهان» است۰ اين مصاحبه در تاريخ 21 ژوئن 2003 برابر با 31 خرداد 1382 انجام شده است0


صداى آلمان: آقاى اميرخسروى با تشكر از اينكه فرصت اين گفتگو را به ما داديد۰ پرسش نخست من اين است كه: به نظر مى آيد پس از تغيير رژيم هاى افغانستان و عراق توسط آمريكا، صف آرايى در صحنه سياسى ايران نيز شكل واضح ترى به خود مى گيرد۰ به نظر شما چه نيروهاى عمده بالفعل و بالقوه اى در جناح بندى هاى سياسى ايران و خارج از كشور وجود دارند و يا در حال شكل گيرى هستند؟

اميرخسروى: با سلام به شنوندگان راديوى صداى آلمان و تشكر از اين فرصتى كه به من داديد؛ نكته اى كه مى خواستم عرض كنم اين است كه البته تغيير رژيم در افغانستان و عراق با دخالت نظامى آمريكا بى ترديد در صف آرايى هاى سياسى در ايران و بطور كلى بر تحركات سياسى كه مدت هاست شاهد آن هستيم، اثر گذاشته وموثر بوده، ولى من ميل دارم روى نكته مهمى انگشت بگذارم و آن اين است كه به باور من تحركات و تحولات سياسى كنونى كه ما شاهد آن هستيم، بيش تر از اينكه متأثر از عامل خارجى باشد، پيامد شوك روانى ناشى از هشدار جدى و تكان دهنده اى است كه مردم در انتخابات شوراها در نهم اسفند به كل جامعه سياسى ايران وارد كردند۰ اين انتخابات شوراها نشان داد كه مردم به اين نتيجه تأسف آور رسيده اند كه با ساختار كنونى جمهورى اسلامى امكان اصلاحات از بالا با بن بست كامل روبرو شده و قطع اميد كرده اند؛ قطع اميد از اينكه انظار خودشان را متوجه امكانات دولتى بكنند۰ اينك نيروهاى سياسى راه حل ها را بيرون از حاكميت جست و جو مى كنند۰ در واقع مركز ثقل مبارزه براى اصلاحات در حال حاضر در حال تغيير مكان از درون حاكميت به درون جامعه است۰ آنچه ما مى بينيم كه در حال شدن و شكل گرفتن است، اين است كه قطب بندى و صف بندى در درون جنبش معروف به دوم خرداد با احتمال تجزيه آنان شدت گرفته است۰ در خارج از حاكميت نيز نيروهاى آزاديخواه آرام آرام پراكندگى هاى گذشته را از ميان برمى دارند و در كنار هم قرار مى گيرند۰ ملاحظه مى شود كه الآن يك اپوزيسيون قانونى در بيرون از حاكميت در حال شكل گيرى است۰ من فكر مى كنم كه با نزديك تر شدن انتخابات مجلس هفتم اين روند تجزيه در ميان اصلاح طلبان حكومتى شتاب بيشترى بگيرد و بخش راديكال آن از مولفه هاى مهم همين اپوزيسيون قانونى خارج از حاكميت خواهد بود۰ البته بديهى است كه اگر تا آن زمان نيروهاى واپسگراى انحصارطلب با اقدامات سركوبگرانه و شبه كودتايى شان كار را لااقل براى مدتى يكسره نكرده باشند۰ بازتاب اين وضع در درون كشور در پرتو شرايط منطقه كه شما اشاره كرديد، در خارج از كشور نيز كاملا چشمگير است۰ از يكسو ما متوجه هستيم كه طرفداران بازگشت دودمان پهلوى به سلطنت بسيار فعال شده اند، اما پديده شايان توجه پيدايش و وارد عرصه شدن نيروهاى جمهوريخواه آزادى طلب و طرفدار مشى سياسى مسالمت آميز است كه اخيراً با «بيانيه براى اتحاد جمهوريخواهان» وارد عرصه پيكار براى آزادى شده اند۰

صداى آلمان: شما يكى از آغازگران بيانيه براى اتحاد جمهوريخواهان هستيد۰ چه ويژگى هايى كسانى كه به اين بيانيه اعتقاد دارند را از ديگر نيروهايى كه ذكر كرديد، متمايز مى كند؟ در واقع تفاوت شما با ديگران در چيست؟

اميرخسروى: به نظر من مهم ترين شاخص حركت ما باور و تعهد ما به تغيير و تحول آرام و مسالمت آميز و پرهيز از خشونت و شورش و توسل به راه حل هاى قهرآميز سرنگونى است۰ هويت اصلى و شناسنامه ما را همين مشى و راه و روش مشخص مى كند و از ساير جريانات راديكال راست سلطنت طلب و يا چپ راديكال جمهوريخواه متمايز مى كند۰ اگر ما را در مقايسه با نيروهاى سلطنت طلب قرار بدهيد، بديهى است كه سيماى جمهوريخواهى ما يكى ديگر از شاخص هاى مهم تمايز ما با اين جريان سياسى است۰ اين مسئله از اين جهت اهميت دارد كه در حال حاضر، طبق اطلاعات موثقى كه در مطبوعات بدان اشاره مى شود، مقامات پنتاگون و جريانى كه معروف به نومحافظه كاران آمريكايى است با لابى اسرائيل و با هواداران پادشاهى پهلوى در فعاليت اند و توطئه اى در كار است كه بار ديگر بمانند ۲۸ مرداد ۳۲ دودمان پهلوى را به ملت ايران تحميل كنند۰ در اينجاست كه نقش و جايگاه جمهوريخواهان آزاديخواه، از تبار حركتى كه من از آن صحبت مى كنم، اهميت ويژه اى پيدا مى كند۰

صداى آلمان: هم اكنون اتحاد جمهوريخواهان در چه مرحله اى از شكل گيرى است و شما تا چه اندازه به ايجاد يك جبهه واحد جمهوريخواه خوشبين هستيد؟

اميرخسروى: ببينيد، از اين «بيانيه براى اتحاد جمهوريخواهان» استقبال فوق العاده و غيرمنتظره اى شده است۰ در يك فاصله زمانى كوتاه نزديك به يكهزار تن از اساتيد، روشنفكران، نويسندگان اهل قلم، پژوهشگران و فعالان سياسى از احزاب و منفردين، چه در خارج و چه در داخل كشور به آن پيوسته اند۰ شكل دادن به آنان هم اكنون مشغله فكرى تك تك ماست۰ چنان كه در بيانيه ملاحظه كرده ايد، قصد ما آن است كه روند هماهنگى و همگامى جمهوريخواهان را بصورت دمكراتيك پيش ببريم و كنفرانس يا كنگره و بهرحال يك نشست صلاحيت دار موسسان را در ماه هاى آينده كه چندان دور نيست ترتيب دهيم۰ در آن نشست موسسان است كه درباره شكل گيرى نهايى و خط مشى و غيره تصميم گرفته خواهد شد، كه اين آيا يك جنبش است، يك جبهه است، يا يك حزب است۰ اين ها از تصميمات است كه اين گردهمايى موسسان درباره اش تصميم مى گيرد۰ هم اكنون كميته هاى متعددى بصورت داوطلب بوجود آمده اند كه در كار تدارك اين نشست بزرگ هستند۰ من البته به آينده اين حركت تا حد زيادى خوشبينم۰ ما تجربيات تلخى را طى اين بيست سال از سر گذرانده ايم و فرد فرد ما مى كوشيم كه در اين حركت جديد، كه به يك نياز مبرم سياسى مبدل شده است، كامياب شويم۰ از ويژگى هاى اين حركت ازجمله اين است كه برخلاف روال گذشته، اجتماع و يا جبهه اى از احزاب سنتى نيست۰ صف بندى هاى ايدئولوژيك گذشته ديگر نقش موثرى در صحنه سياسى ايران ندارند و ما در جست و جوى راهكارهاى تازه اى هستيم۰ به اين جهت حركت جديد جمهوريخواهان بر پايه مشاركت انفرادى است۰ كسانى از احزاب و سازمان ها هم كه به اين حركت پيوسته اند، بصورت انفرادى و با حقوق برابر با ديگران وارد اين حركت شده اند۰ اميد و آرزوى من اين است كه اين حركت جديد شكل بگيرد و احزاب سنتى موجود كه حامى اين جريان هستند، خود را در اين شط بزرگ مستحيل كنند۰ بايد به فرقه گرى ها و تنگ نظرى ها پايان دهيم و مصالح ملى و استقرار آزادى و دمكراسى در ايران را اساس عمده ديدگاه هاى خود قرار بدهيم۰

صداى آلمان: با توجه به اوضاع ناآرام كنونى ايران، آيا به نظر شما جنبش اصلاح طلبى درون حاكميت ايران به پايان خود رسيده، يا اينكه هنوز مى تواند به عنوان يك آلترناتيو (يك بديل) عمل كند؟

اميرخسروى: البته واقعيت اين است كه جنبش اصلاح طلبى در بالا در اين شرايط حاكميت دوگانه بخاطر كارشكنى ها و مشكل آفرينى ها و سخت سرى هاى جناح انتصابى حاكميت بر محور ولى فقيه به بن بست رسيده و ديگر كارساز نيست۰ اما جنبش اصلاح طلبى گسترده تر از آن است كه به حاكميت محدود بماند و با همان حاكميت هم دفن شود۰ اين جنبش با قدرت بيشتر در سطح جامعه جريان دارد۰ به باور من عناصر و محافل راديكال اصلاح طلبان درون و پيرامون حاكميت بتدريج جدا شده و با اپوزيسيون قانونى خارج از حاكميت نيروى محركه اصلى را براى مبارزات آينده جنبش آزاديخواهانه تشكيل خواهند داد۰ من تصور مى كنم كه جمهوريخواهان خارج از كشور از مولفه هاى مهم و ضرورى اين صورتبندى سياسى آينده ايران است۰ منظورم اين است كه اگر مسئله جنبش اصلاح طلبى در بالا و در حاكميت به بن بست رسيده و شايد به پايان خود رسيده، ولى اساس جنبش اصلاح طلبى در متن جامعه و در بطن جامعه ادامه دارد و حتماً هم موفق خواهد شد۰

صداى آلمان: آقاى اميرخسروى از وقتى كه در اختيار ما گذاشتيد، متشكرم۰

اميرخسروى: خواهشمندم۰